Sadeleştirme: Vergi Ödemeden Yurtdışı Varlık Satışı

Sadeleştirme: Vergi Ödemeden Yurtdışı Varlık Satışı

Sadeleştirme ile yurtdışı portföyümdeki varlık çeşitlerini azaltmayı kastettiğimi belirteyim öncelikle. Bildiğiniz gibi yurtdışı varlık portföyümde VUSD, VUAA, VDEM, VDTY, IDTL ve VDET gibi ETF‘ler bulunuyordu. Öğrenme eğrisi boyunca hareket ederken benzer ama kısmen farklı ürünlere yatırım yapmıştım. Basit yatırım iyidir. En azından rahmetli John Boggle böyle söylüyor. Bende aynı fikirdeyim. 🙂 Dolayısıyla, portföyümdeki ETF sayısını 3 ile sınırlamaya karar verdim: VUSD, VDEM ve IDTL. Birincisi S&P 500 endeksini, ikincisi gelişmekte olan ülke piyasalarına yönelik bir endeksi ve üçüncüsü ise ABD uzun vadeli devlet tahvillerine yönelik bir endeksi pasif bir şekilde takip ediyor. Böyle bir sadeleştirme planladığımı daha önceki yazılarımda da zaman zaman değinmiştim. Planımı Ağustos ayında hayata geçirdim. Doğruyu söylemek gerekirse yatırım işinde deneyimim arttıkça fikirlerim de olgunlaşıyor.

Varlıkları IBKR’ye aktarmak

Konunun bir başka boyutu da var. Yurtdışı yatırıma yerli bir aracı kurumda başlamıştım. Yerli aracı kurumla ilgili o zamanki düşüncelerimi merak ediyorsanız ilk yazılarımdan birine bakabilirsiniz. Aldığım hizmetten de memnundum. Ancak, şartlar değişince Interactive Brokers (IBKR) ile yoluma devam etme kararı almıştım. IBKR’de hem uluslararası para transferi sorunu yok, hem kısa bir süre önce minimum komisyon oranı zorunluluğu kaldırıldı. Üstelik işlem maliyetleri de yurtiçi firmalara göre daha düşük. Bununla birlikte, vergi ve ilave işlem maliyetlerinden kaçınmak için varlıklarımı IBKR’deki hesabıma doğrudan aktarmak istemiştim. Dolayısıyla, o yönde talimat verdim. 8-9 ay beklememe rağmen çeşitli nedenlerle varlık aktarımı hala mümkün olmadı. ABD’de böyle bir aktarım birkaç gün içerisinde tamamlanıyor. Sonunda sabrım tükendi ve işlem maliyetlerine katlanıp nakde dönmeye karar verdim. 🙂

Sadeleştirme

Yerli aracı kurumdaki tüm varlıklarımı sattım. Satış emirlerinin ekran görüntülerini aşağıda görebilirsiniz.

Varlık satışı - VDEM
Varlık satışı – VDEM
Varlık satışı - VDET
Varlık satışı – VDET
Varlık satışı - VDTY
Varlık satışı – VDTY
Varlık satışı - VUAA
Varlık satışı – VUAA
Varlık satışı - VUSD
Varlık satışı – VUSD

Toplam satış miktarım ise 14 bin doları aştı. Satıştan gelen paranın önemli bir kısmını da IBKR hesabıma aktararak tekrar alım yaptım.

Varlık satışı - pozisyonlar
Varlık satışı – pozisyonlar

İşlem maliyeti

Satış işlemlerinin bana maliyeti 40 dolar oldu. Para transferi için ise para almadılar. Türkiye’deki banka hesabıma yatan paranın önemli bir kısmını Akbank’ın anlık para dönüştürücüsünü kullanarak TL’ye çevirdim ve IBKR’nin Türkiye’de ki banka hesabına EFT yaptım. IBKR hesabıma gelen parayı da tekrar dolara dönüştürdüm. Dolayısıyla, bir miktar maliyette para dönüşümünde oluştu…

Varlık satışı - komisyonlar
Varlık satışı – komisyonlar

Peki ya değer artış vergisi?

Geldik vergi mevzuna. Bildiğiniz gibi yurtdışı finansal varlıkların alım satımından elde ettiğiniz sermaye kazancını devletimiz vergilendiriyor. Vergi konusunu şu yazımda detaylı anlatmıştım. Zaten bu nedenle yurtdışı piyasalarda çok sık pozisyon değiştirmiyorum. Gerçi Borsa İstanbul’da da çok sık poziyon değiştirmiyorum. Nasıl pozisyon değiştirmeyi planladığımı ise şu yazıda anlatmıştım. 🙂 Neyse, konumuza dönersek dolar bazında kar etmiş olmama rağmen bu işlemlerden Türkiye’de vergi doğmadı. Nasıl mı?

Enflasyon ayarlaması

İlk olarak kanun yatırımcıya her ne kadar alım satım fiyatını Türk Lirası’na döndürme şartı getiriyorsa da Yİ-ÜFE ile enflasyonu da dikkate alma şansı sağlıyor. Daha önce bahsettiğim üzere tüm işlemlerimi Excel’de bir dosyada (muhasebe defterim) tutuyorum. Aşağıdaki resimde bu defterden bir kesit görüyorsunuz. ‘J’ sütununda alım tarihindeki Yİ-ÜFE endeksini ve ‘K’ sütununda da alım tarihinden günümüze Yİ-ÜFE’deki toplam değişimi görüyorsunuz. Uyanık kanun koyucunun enflasyon ayarlamasından yararlanabilmemiz için bu değişimin minimum %10 olması şartını getirdiğini de vurgulayayım. Gördüğünüz üzere yönetimin enflasyonla mücadele gibi bir derdi olmadığı için bu kısıt bağlayıcı değil. 🙂 En azından kısa vadeli alım satım yapmıyorsanız… Dolayısı ile alım fiyatlarını o tarihlerdeki T.C. Merkez Bankası alış kurundan TL’ye çevirdikten sonra Yİ-ÜFE’deki toplam artış oranında yeniden değerliyoruz. Bu değerleri ‘L’ sütununda görebilirsiniz.

Kar zarar mahsubu
Kar zarar mahsubu

Kar-zarar mahsubu

İkinci olarak Türk vergi mevzuatı aynı cins finansal varlıklar arasında aynı takvim yılında alım satımdan kaynaklanan kar ve zararı mahsup etme imkanı tanıyor. Ekran görüntüsüne geri dönersek, ‘M’ sütununda sattığım varlıkların satış tarihindeki dolar cinsinden birim fiyatını ve ‘N’ sütununda da T.C. Merkez Bankası alış kurunu görüyorsunuz. ‘O’ sütununda bu fiyatların TL’ye çevrilmiş hali yer alıyor. ‘P’ sütununda da o satış işleminden yapılan toplam kar veya zararı görüyoruz. Bu çerçevede, 12.12.2019 tarihinde aldığım 10 adet VUSD’den 1.679 TL kar etmiş görünüyorum. 17.09.2020 tarihinde aldığım 50 adet VDET’ten ise 5.267 TL zarar etmiş görünüyorum. Mahsup işleminden sonra net 2.347 TL zarar yazıyorum. Böylece sadeleştirme işlemini vergi doğurmadan tamamlamış oluyoruz. Zira ortada kazanç yoksa vergi de yok.

Kar zarar mahsubu
Kar zarar mahsubu

Spesifik maliyet yöntemi

Son olarak dikkatli okuyucularım farklı tarihlerde aldığım VUSD‘leri alım tarihlerine göre ayrı ayrı hesaba dahil ettiğimi fark edeceklerdir. Böyle yapmayıp örneğin ortalama maliyeti de dikkate alabilirdim. Bu arada maliyet hesaplama yöntemlerini Maliyet Hesabı: Vergi Matrahı Nasıl Belirleniyor? başlıklı yazımda ayrıntılı olarak anlatmıştım. Göz atmanızı öneririm. Konumuza dönersek vergi kapsamında benim açımdan en iyi sonucu elde etmek için spesifik maliyet yöntemini kullandım. Netice itibarıyla mevzuat bu hakkı bize veriyorsa neden değerlendirmeyeyim?

Sonuç olarak

En az maliyetle sadeleştirme işini halletmeye çalıştım. İşlem maliyetlerinden ziyade vergi konusu kafamı kurcalıyordu. Tabi bu işin yukarıda anlattığım şekilde çözüleceğini anlayınca satım emirlerini hızlıca verdim. Daha önce de vurguladığım gibi yurtdışı piyasalara yatırım yapıyorsanız, alım satım kararını netleştirmeden önce eyleminizin vergi açısından nasıl bir sonuca yol açacağını tespit etmenizi öneririm. Böylece kafanız rahat eder. 🙂 Bu arada, yurtdışı portföyün son durumu nedir diye merak edenler aşağıdaki ekran görüntüsüne bakabilir.

Yurtdışı portföyüm - 01/09/2021
Yurtdışı portföyüm – 01/09/2021

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere sağlıcakla kalın.

Okuyucularıma Not

Pinti Değil Tutumluyum’a ilgi gösterdiğiniz için teşekkür ederim. Bu bloğu ayakta tutabilmek ve masraflarını karşılayabilmek için bağlı linkler kullanmaya karar verdim. Eğer burada yazdıklarımın size bir değer kattığını düşünüyorsanız, aşağıdaki linklere tıklayarak bana destek olabilirsiniz. 🙂 Sevgiler.

Wise (eski adıyla TransferWise) hesabı ile yurtdışı aracı kurumlara düşük maliyetli para transferi yapmak için: Wise hesabı açın.

Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2021 Pintidegiltutumluyum

10 thoughts on “Sadeleştirme: Vergi Ödemeden Yurtdışı Varlık Satışı

  1. Merhaba Bay tutumlu,
    Son zamanlarda okuduğum en güzel ve içeriği en zengin yatırım bloglarından birini sizinle paylaşmak isterim. Portföy sadeleştirme ve tahvil etf seçimlerini gözden geçirme anlamında ben çok faydasını gördüm. Felsefi derinliği de beni çok etkiledi. Bununla beraber işlem maliyetlerinizi düşürebilmenize çok sevindim.
    Forum: http://www.mindfullyinvesting.com
    Saygılarımla

  2. Merhaba, öncelikle faydalı paylaşımlarınız için teşekkürler. Ben de sizin gibi yakın zamanda IB geçişi yaptım. Ancak kafama takılan bir nokta var. Hesabını yapmaya çalıştım ama kendi hesabım çok kafama yatmadığı için size danışmak istedim. Irish domiciled olanlarda temettü ödemelerinde vergi avantajımız %20’den %15’e düşmesi. Ancak expanse ratio’ları % 0,07 ve %0,03. Bunları kıyaslama şansınız oldu mu? Özetle İrlanda mı Amerika mı daha avantajlı?

    1. Merhaba Ahmet Bey;

      Söylediğiniz kıyaslamayı yapanlar var internette. Başabaş çıkıyor. Benim İrlanda temelli olanları tercih etmemin nedeni veraset ve intikal vergisi sorunundan kurtulmam esas olarak. Selamlar.

  3. Merhaba, kar zarar mahsubu excelini paylaşabilir misiniz? Yazı ile anlatmışsınız ama ben formullerle anlıyorum galiba 🙃

    1. Merhaba Bayram Bey;

      İçinde çok kişisel veri var. Müsait olunca bir bakayım. Eğer sorun olmayacağını düşünürsem paylaşırım. Kolaygelsin.

  4. Tekrar Merhabalar,
    ÜFE endeksi alım yapılan aydan bir öncekini almak gerekiyor diye biliyorum ben ama? eE azından eurobondların değer kazanımı hesaplarında bir kaç vergi uzmanının sitesinde hesaplamaları o şekilde görmüştüm, yurtdışı menkul kıymetler için de hesaplama aynıdır diye tahmin ediyorum ama bi bilginiz var mı bu konuda ayrım olup olmadığı yönünde?
    Yani benim bildiğim şekliyle; örneğin Şubat 2019da alıp Eylül 2021de sattığınız bir varlık için, Ocak 2019 ve Ağustos 2021 endeksleri arasında yeniden değerleme yapmanız lazım diye biliyorum yanlış mı biliyorum? Siz direk alımm yaptığınız ay olan Şubat 2019 endeksini almışsınız mesela ilk VUSD pozisyonu için konuşursak. Satış için Temmuz 2021 endeksi olan 710,61 kullanmışsınız buradan da Ağustos ayı içerisinde sattığınızı varsayarak (verdiğiniz 8.3850 kur da onu gösteriyor zaten),bu kısmına katılıyorum. Ama alış kısmındaki ÜFE endeksleri birer ay geriye gidecek bence,bu haliyle de aslında daha az kar etmiş, totalde de daha çok zarar etmiş çıkacaksınız 🙂
    Selamlar,görüşmek üzere

    1. Çok dikkatlisiniz Ufuk Bey. 🙂 Dediğiniz gibi satış yaptığınız aydan önceki ayın endeks değerlerini kullanıyorsunuz. Örneğin satışı Ağustosta yaptıysam Temmuz sonu Yİ-ÜFE endeksini kullanmam gerekiyor. Ben bu hususa dikkat ettim. Mevzuatta bununla ilgili açık bir hüküm vardı diye hatırlıyorum. Alım tarihi de muhtemelen sizin dediğiniz gibi. Ancak, ben buna dikkat etmedim. Doğrudan alım tarihinde ay sonu endeks değerini kaydetmişim. Tabi bu durum sonucu fazla etkilemiyor. Ancak, bundan sonraki veri girişlerinde dikkat edeceğim. Dikkatiniz için teşekkür ederim. Selamlar.

  5. Merhaba,

    TL’ye dönüştürünce Türkiye için bir kazanç gözükmediği için vergi verilmiyor ancak yanlış görmüyorsam USD bazında bir kazanç var. Dolayısıyla bu satış işlemi ABD tarafında bir vergiye neden olacak sanırım. Bu konuyu hiç değerlendirdiniz mi?

    1. Merhaba Volkan Bey;

      ABD mevzuatına göre ABD’de yerleşik değilseniz yani yabancıysanız alım satımdan kaynaklanan sermaye kazancınız vergiye tabi değil. Sadece elde ettiğiniz kar payınız vergiye tabi. Selamlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back to top