Özelge Sistemi ve ETF’lerin Vergilendirilmesi

Özelge Sistemi ve ETF’lerin Vergilendirilmesi

Özelge sistemi, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413’üncü maddesine dayalı olarak vergi mükelleflerinin tereddüt ettikleri hususlarda açıklama talep ettikleri ve yapılan açıklamalarında internette yayımlandığı bir sistemdir. Böylece uzun bir aradan sonra tekrar vergi konusuna dönmüş oldum. 🙂 Bildiğiniz gibi yabancı piyasalara yatırımlarımın Türk vergi mevzuaatı kapsamında nasıl vergilendirileceği sorusu kafamı epey meşgul etmişti. Bu soruların cevaplarını bulmak için de araştırıp oldukça kapsamlı bir yazı yazmıştım. Bu yazıdan sonra Hazine Eurobondlarının vergilendirilmesi kapsamında bir yazı daha yazmıştım. Ardından vergi mevzuatı konusunda yazmaya ara verdim. Bu süre zarfında da üşenmedim ve İrlanda menşeeli Vanguard S&P 500 UCITS ETF (VUSD) alımımla ilgili vergi hususlarında özelge talep ettim. 2-3 ay sonra da açıklama adresime tebliğ edildi.

Özelge talebi nasıl yapılır?

Nereye

Özelge talep etmek her vergi mükellefinin hakkıdır. Kamu idaresi (Gelir İdaresi Başkanlığı) tereddütlerinizi giderecek açıklamalar yapmakla yükümlü. Peki nereye başvuracaksınız? Bağlı olduğunuz vergi dairesine gidip özelge talebi dilekçenizi teslim edebilirsiniz. Ya da İnternet Vergi Dairesi Başkanlığına kullanıcı olarak girişinizi yaptıktan sonra çevrim içi başvuruda bulunabilirsiniz.

Dikkat edilecek hususlar

Öncelikle, kurgusal bir işlem için özelge talep edemiyorsunuz. Yani mutlaka gerçekleştirdiğiniz bir işlem olmalı ve bu işleme binaen açıklama talep etmelisiniz. Diyelim büyük hacimli bir işlem yapmayı planlıyorsunuz. Ancak bu işlemin doğuracağı vergi yükümlülükleri konusunda tereddütleriniz var. Bu durumda önce küçük ölçekli bir işlem yapıp, özelge talep etmeniz akıllıca olacaktır. Nitekim bende öyle yaptım. Deneme alımı yaptım ve bu işleme binaen özelge talep ettim. Ayrıca, dilekçenizde mevcut kanuni düzenlemelerden ne anladığınızı yazıp, muğlak yerleri ayrıntılı olarak sormanızda bence büyük fayda var.

Özelge yatırımcıya ne fayda sağlıyor?

Özelge bağlayıcı bir belge değil. Bununla birlikte, elde ettiğiniz özelgede yer alan bilgiler yanlış olsa dahi bu özelgeye uygun işlem yaptıysanız ve bu işleme dair bir vergi cezası söz konusu olursa ceza kesilmeyecek ve gecikme faizi alınmayacaktır. En azından açıklamanın dipnotunda öyle yazıyor. 🙂 Ayrıca, özelgeler anonim olarak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sayfasında yayımlanıyor. Anahtar kelimelerle arama yaptırıp merak ettiğiniz konularda bilgi sahibi olabilirsiniz. Pek fazla yorumlanmamış konularda özelge talebiniz ile diğer yatırımcıların önünü de açmış olacaksınız. Doğrusu yabancı piyasalara yapılan yatırımların vergilendirilmesi konusunda sosyal medyadan bana şehir efsanesi tadında çok olumsuz yorumlar gelmişti. Ancak vergi mevzuatına bakınca bu yorumların doğru olmadığını gördüm. Özelge sistemi ile de yorumlarımın doğruluğunu teyit ettirdim.

Özelge ETF’ler konusunda ne diyor?

Gelelim fasulyenin yararlarına. 5 sayfalık açıklamanın önemli noktalarını sizlere özetleyeyim:

Tevkifat (stopaj) yok

Türkiye’de ihraç edilmemiş ve Sermaye Piyasası Kurulunca kayda alınmamış yabancı piyasalarda işlem göre türev ürünlerden (benim örneğimde ETF‘ler) elde edilen kar payları stopaja tabi değil. Yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekiyor. Ancak beyan zorunluluğu içinde bir alt limit var. Bu alt limitte 305 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2019 yılı için 2.200 TL olarak belirlenmiş. Bu limitin 2020 yılı değerini merak edenler için söylüyorum: 2.600 TL. Bu limitleri aşmıyorsanız vergi beyanında bulunmanız gerekmiyor.

Değer artışı kazancı

Yabancı piyasalarda elde ettiğiniz varlıkların değer artışının vergiye konu olması için öncelikle elden çıkarılması yani satılması gerekiyor. Eğer satmıyorsanız vergi falan ödemiyorsunuz. Ayrıca, yabancı piyasalarda elde ettiğiniz değer artışı kazancının vergi beyanı için yine bir alt limit var: bir takvim yılı için 7.700 TL. Eğer vergi beyanında bulunmanız gerekiyorsa Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi’nde ki artış kadar alış maliyetinizi artırabiliyorsunuz. Yalnız bunun için endeksin söz konusu dönemde %10 veya daha fazla artmış olması şartı var. Son olarak vergi, net gelir üzerinden olduğu için işlem maliyetlerinizi de düşüyorsunuz.

TL’ye çevrilecek

Vergi beyanında bulunacaksanız kazanç veya kar paylarının hesaplarınıza intikal ettiği veya tahsil edildiği tarihlerdeki kurdan TL’ye çevrilmesi gerekiyor. Genel olarak yabancı ülkelerde elde ettiğiniz kazanç ve kar payları vergi mükellefinin Türkiye’de ki hesaplarına intikal ettiği yılda elde edilmiş sayılıyor.

Vergi mahsubu

Yabancı ülkelerde ödediğiniz vergileri de Türkiye’de ki vergi matrahınızdan düşebiliyorsunuz. Daha doğrusu Türkiye’de tarh edilen gelir vergisinin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirebiliyorsunuz.

Sonuç olarak

Özelge’de ki açıklamaların Vergi Sorunu ve Yurtdışı Piyasalara Yatırım başlıklı yazımda yaptığım analizlerle uyumlu olduğunu gördüm. Buna rağmen vergi konusunda bu işlemlerle ilgili gelecekte bir sorun olursa elimde ilave bir güvence de edinmiş oldum. Tereddüt ettiğiniz hususlarda özelge sistemini kullanmaktan çekinmeyin.

Bir sonraki yazıda görüşmek üzere sağlıcakla kalın.

Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2020 Pintidegiltutumluyum

2 thoughts on “Özelge Sistemi ve ETF’lerin Vergilendirilmesi

  1. Vergi konusundaki yazılarınızı okudum. Aklıma takılan iki soruyu sormak istiyorum. TDameritrade de yurdışı kaynaklı hissem var. Mevcut hissemi satıp belirli bir süre hisse almadan beklesem ve sonra yeniden hisse alacak olursam o yıl için vergi beyannamesi doldurmam gerekecek mi?
    Diğer sorum ise hisseden kazandığım para ile amerikada yaşayan bir arkadaşımla ortak bir iş kurmak istesem ve hisseyi sattıktan sonra parayı ortağımın hesabına aktarsam beyanneme vermem gerekiyor mu?

    1. Merhaba Mert Bey;

      Gelir vergisi kanununun ilgili hükümlerinde varlığınızı sattıktan sonra Türkiye’de ki hesabınıza aktarılacağı varsayılmış gibi gözüküyor. Ancak mücbir bir sebeple aktaramazsanız vergi yükümlülüğü doğmadığı da ayrıca not edilmiş. Bu durumda aktarmak istememeniz durumunda da vergi yükümlülüğü doğmuyor diye düşünüyorum. 🙂 İkinci seçenekte de benzer bir durum söz konusu. Dolayısıyla, vergi idaresi açısından mevzuaatta bir açık var gibi gözüküyor. Bunu giderecek ilave bir tedbir almışlar mı bilmiyorum şahsen. Eğer vergi idaresine ABD’den bir bilgi akışı olmazsa işlemlerinizi de bilmezler. İleride varlık barışı uygulaması çıkarsa yararlanabilirsiniz diye düşünüyorum. Eğer bilgi akışı olursa bu işlemleri çok farklı da değerlendirebilirler. Bu konuda devletler yeni bir sistem duruyorlar. Aşağıdaki yazıma bir göz atın. Kolaygelsin.

      Vergi Sorunu ve Yurtdışı Piyasalara Yatırım

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back to top